Toàn cảnh về Smart city (Kỳ 2): Ba con đường xây dựng thành phố thông minh

06:52, Thứ Sáu, 02/06/2017 (GMT+7)

(XHTT) - Tùy theo nguồn lực và mục tiêu cụ thể mà từng thành phố lại có một định nghĩa riêng về smart city cũng như lựa chọn cách thức riêng để trở thành một thành phố thông minh. Hiện có tới cả trăm định nghĩa về thành phố thông minh song chỉ có 3 cách cơ bản để hiện thực hóa mục tiêu đặt ra.

>> Kỳ 1: Từ động lực cho phát triển trở thành một từ khóa thời thượng

>> Kỳ 3: Có gì ở Thành phố thông minh đúng nghĩa đầu tiên của thế giới?

>> Kỳ 4: Từ chủ trương tới thực tế triển khai tại Việt Nam

Thành phố thông minh là gì?

Cho tới nay, vẫn chưa có một khái niệm chung duy nhất về smart city. Hiện có tới cả trăm định nghĩa smart city là cái gì. Khái niệm thường được tham chiếu có lẽ vẫn là định nghĩa được đưa ra bởi ITU từ tháng 10/2015 - “Một thành phố thông minh là một thành phố sử dụng các công nghệ ICT và những phương tiện khác để cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân, nâng cao hiệu quả hoạt động và việc cung cấp các dịch vụ tại đô thị, cải thiện môi trường kinh doanh, đồng thời đảm bảo rằng nó đáp ứng được nhu cầu hiện tại cũng như trong tương lai ở cả khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường.”

Hiện có tới cả trăm định nghĩa về thành phố thông minh.
Hiện có tới cả trăm định nghĩa về thành phố thông minh.

Thực ra các khái niệm này không khác nhau về bản chất. Nó vẫn là sự áp dụng CNTT vào để gia tăng hiệu quả cho việc quản lý, vận hành một thành phố. Tuy nhiên, với mỗi quốc gia, mỗi một thành phố cụ thể, với những mục tiêu ưu tiên cụ thể thì nó lại được định nghĩa lại cho phù hợp. Một số tập trung vào việc cải thiện cho các dịch vụ công như chiếu sáng, thu gom rác thải, chỗ đậu xe. Một số khác thì lại dành sự ưu tiên ban đầu cho việc tăng cường gắn kết với người dân thông qua xây dựng các ứng dụng trên web và smartphone để tương tác với người dân. Cũng có một số thành phố thì lại cho rằng sự “thông minh” nằm ở chỗ làm sao sử dụng được tốt nhất các dữ liệu thu thập được…

Cũng chính vì có những định nghĩa khác nhau, nên có nhiều cách thức để triển khai cũng như dường như con đường tiến tới đích trở thành một smart city không có điểm dừng.

Làm thế nào để trở thành một thành phố thông minh?

Theo Machina Research, có ba cách thức cơ bản để tiến đến mô hình một "smart city":

Thứ nhất: Lựa chọn triển khai một, một vài ứng dụng riêng rẽ trong một vài lĩnh vực cụ thể để đảm bảo nó hoạt động tốt, hoạt động ổn định. Sau đó mới tiếp tục tính tới việc mở rộng/tích hợp chúng với nhau như thế nào.

Cách triển khai này được coi là lựa chọn phù hợp nhất để triển khai tại những nơi mà các vấn đề phát sinh do gia tăng dân số, đô thị hóa đang trở nên nghiêm trọng và chính quyền các thành phố đã xác định rõ những vấn đề cần giải quyết trong ngắn hạn. Ưu điểm có nó là hiệu quả có thể nhìn thấy ngay, tạo động lực lớn để mở rộng triển khai sang các lĩnh vực khác trong khi ngân sách không cần quá lớn.

Tuy nhiên, nhược điểm của nó là sẽ khó khăn hơn trong việc mở rộng và tích hợp các ứng dụng, dịch vụ ở giai đoạn sau. Ví dụ đơn giản như việc làm sao để format dữ liệu của các ứng dụng có thể tương thích, phục vụ việc kết nối, sử dụng chung dữ liệu cho hoạt động phân tích, ra quyết định sau này.

Những ai đã từng bị mắc kẹt hàng giờ trên đường phố Jarkata bởi tắc đường sẽ cực kỳ hoan nghênh những giải pháp đơn lẻ để giải quyết nhanh bài toán tắc nghẽn. Chúng ngay lập tức sẽ giải quyết được vấn đề trong một thời gian ngắn, với chi phí hợp lý.
Những ai đã từng bị mắc kẹt hàng giờ trên đường phố Jarkata bởi tắc đường sẽ cực kỳ hoan nghênh những giải pháp đơn lẻ để giải quyết nhanh bài toán tắc nghẽn. 

Đây là cách mà thành phố Mexico (Mexico), thành phố Sao Paulo (Brazil), Thượng Hải (Trung Quốc) lựa chọn để trở thành một thành phố thông minh.

Thứ hai: Lựa chọn xây dựng để hình thành một cơ sở hạ tầng mạng lưới vững chắc và/hoặc một nền tảng chung có thể triển khai tất cả các ứng dụng trên đó trước. Sau đó mới lựa chọn, phân loại để xem các ứng dụng có thể bổ sung vào hoặc tích hợp các dịch vụ hiện có vào nền tảng này.

Triển khai xây dựng một nền tảng hạ tầng chung làm cơ sở để sau đó triển khai các giải pháp cho từng lĩnh vực riêng rẽ. Hướng đi này cần đầu tư khá lớn và tính toán rất kỹ ngay từ ban đầu, khá mất thời gian cũng như cần một nguồn ngân sách tương đối dồi dào. Tuy nhiên ưu điểm của nó là khi các ứng dụng được triển khai cho các lĩnh vực riêng rẽ khác nhau song chúng nhanh chóng liên thông được với nhau tạo thành một hệ thống thống nhất.

Đây là cách mà Barcelona (Tây Ban Nha), Singapore, Auckland (NewZealand)… lựa chọn để biến mình thành một smart city.

Thứ 3: Xây dựng một phiên bản Beta. Với cách thức này, thành phố sẽ đồng thời triển khai thử nghiệm nhiều ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau mà chưa có kế hoạch cụ thể về việc khi nào thì để chúng chính thức được triển khai thực tế.

Paris là một trong số thành phố lựa chọn phương thức Beta để trở thành một smart city,
Paris là một trong số thành phố lựa chọn phương thức Beta để trở thành một smart city,

Phương thức tiếp cận này có ưu điểm là cả những chính quyền thành phố chưa có nguồn ngân sách dồi dào để triển khai smart city cũng có thể thực hiện bởi vì những dự án thử nghiệm rất dễ tìm kiếm được nguồn đầu tư, tài trợ. Tại nhiều quốc gia, các nhà cung cấp giải pháp sẵn sàng triển khai thử nghiệm trên phạm vi hẹp để demo cho khách hàng thấy được hiệu quả của giải pháp để khách hàng đánh giá và quyết định xem có ký hợp đồng triển khai trên diện rộng hay không.

Phương thức này được đánh giá là một cách hiệu quả thu hút sự tham gia của cả các start up và các công ty sáng tạo quy mô nhỏ. Các thành phố này chấp nhận rằng với những công nghệ và mô hình kinh doanh hiện thời thì chỉ có thể triển khai và đem lại lợi ích nhìn thấy được trong ngắn hạn hoặc trung hạn. Một trong những đặc điểm lớn nhất của phương thức này được cho là nó khiến cho các thành phố khó vượt ra khỏi các chương trình thử nghiệm để tiến tới triển khai thực tế.

Đây là cách mà Vienna (Áo), Bangkok (Thái Lan), Briston (Anh), Paris (Pháp)… lựa chọn để biến mình thành một smart city.

Tùy vào ngân sách, vào chiến lược cũng như mục tiêu ưu tiên mà các thành phố lựa chọn hướng đi cho mình.

Hoàng Vũ

 

>> Kỳ 1: Từ động lực cho phát triển trở thành một từ khóa thời thượng

>> Kỳ 3: Có gì ở Thành phố thông minh đúng nghĩa đầu tiên của thế giới?

>> Kỳ 4: Từ chủ trương tới thực tế triển khai tại Việt Nam

 

.
.
.
.

.
.
.