38% người Mỹ bị mất việc làm vì Robot, Việt Nam thì sao?

16:33, Thứ Hai, 27/03/2017 (GMT+7)

(XHTT) - Một nghiên cứu mới của Công ty nghiên cứu thị trường PwC ước tính rằng, trong vòng 15 năm tới, 38% công việc của Mỹ có thể bị mất bởi sự thay thế của robot. Không chỉ có Mỹ mà còn nhiều nước phát triển cũng chịu tác động của sự thay đổi này và với thị trường lao động nhiều ngành nghề thủ công như Việt Nam, điều này có xảy ra?

Xu hướng chung của thế giới

Các nền kinh tế phát triển khác cũng sẽ có ít việc làm hơn. Nghiên cứu ước tính rằng, 30% việc làm tại Anh có thể bị đe dọa bởi những tiến bộ kỹ thuật trong ngành tự động hóa từ Trí tuệ nhân tạo hay trí thông minh nhân tạo (tiếng Anh: artificial intelligence hay machine intelligence, thường được viết tắt là AI) và robot, so với 35% ở Đức và 21% ở Nhật Bản.

Một dây chuyền tự động trong nhà máy lắp ráp ô tô ở Mỹ
Một dây chuyền tự động trong nhà máy lắp ráp ô tô ở Mỹ

Mỹ có tỷ lệ phần trăm công ăn việc làm bị đe doạ bởi tự động hóa cao hơn, vì phần lớn nhân công ở nước này được sử dụng ở các vị trí đòi hỏi thực thi các nhiệm vụ thường nhật, như thực hiện các công việc liên quan đến hành chính, thủ tục giấy tờ. Các ngành công nghiệp chịu tác động lớn nhất bởi sự thay đổi này phải kể đến như vận tải, sản xuất và bán lẻ.

Để có được số liệu thống kê tương đối chính xác, công ty PwC đã chia nhỏ các tác vụ của các loại công việc khác nhau ở các ngành nghề khác nhau. Các nhà nghiên cứu sau đó đã áp dụng một thuật toán tiến hành “tính toán tự động” các tác vụ này và các nét đặc thù của người lao động khi thực hiện các công việc đó.

Theo nghiên cứu, một trong những lĩnh vực ở Mỹ dễ chuyển sang tự động hóa hơn ở Anh đó chính là dịch vụ tài chính. Mặc dù cả hai nước đều có nền kinh tế chiếm ưu thế về các loại hình dịch vụ, nhưng những việc làm liên quan đến dịch vụ tài chính ở Hoa Kỳ lại có xu hướng được định hướng xoay quanh bán lẻ hơn. Trong khi đó, các công việc về dịch vụ tài chính ở Anh chủ yếu là do các chuyên gia làm việc trong lĩnh vực ngân hàng quốc tế nắm giữ, vì vậy những công việc này cũng khó khăn hơn để tiến hành tự động hoá và đòi hỏi phải trình độ cũng như kinh nghiệm làm việc tốt hơn.

Robot làm việc bên cạnh con người trong một nhà máy
Robot làm việc bên cạnh con người trong một nhà máy

Phần lớn lực lượng lao động Đức lại tập trung vào các ngành công nghiệp sản xuất hơn là ở Anh, đây cũng chính là những công việc mà robot có thể thực hiện để thay thế sức người và là loại hình công việc chiếm tỷ lệ tự động hóa cao nhất so với các ngành nghề khác.

Ở Nhật Bản, tỷ lệ % công việc có nguy cơ tự động hóa thấp so với các nền kinh tế chủ chốt khác. Cụ thể như lĩnh vực bán lẻ, các doanh nghiệp Nhật Bản đòi hỏi người lao động trong lĩnh vực này phải có kỹ năng và được đào tạo bài bản, người lao động ngoài nhiệm vụ quán xuyến công việc còn phải biết sắp xếp, tổ chức để hoàn thành các tác vụ được giao. Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng đã sử dụng một lượng lớn tự động hóa, chẳng hạn như máy bán hàng tự động, thu ngân tại các nhà hàng bán thức ăn nhanh.

Các nhà nghiên cứu chỉ ra một vài can thiệp liên quan đến chính sách có thể giải quyết được phần nào những ảnh hưởng tiêu cực của việc mất việc làm do tự động hóa, như tổ chức các chương trình đào tạo lại lực lượng lao động hoặc triển khai các kế hoạch phân bổ thu nhập cơ bản cho người lao động.

Tuy nhiên, theo các nghiên cứu - chính quyền của Trump dường như không hề quan tâm đến những chính sách mới đòi hỏi phải có hành động của chính phủ, và ở Mỹ - nơi mất việc làm do tự động hóa có thể đạt tới 38% vào những năm 2030.

Trong một sự kiện tài chính diễn ra tại Axios mới đây, Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ – ông Steve Mnuchin cho rằng tỷ lệ mất việc làm do những tiến bộ kỹ thuật trong AI và robot chưa tác động đến các ngành nghề của quốc gia này và ông tưởng tượng nếu có thay đổi thì cũng phải "từ 50 đến 100 năm nữa. "

Đây là cú sốc với người lao động Việt?

Trên thế giới đã có nhiều nơi coi việc ứng dụng robot trong ngành Y tế hay trong cuộc sống là điều tất yếu. Có thể thấy cuộc cách mạng công nghệ lần thứ 4 đã, đang và sẽ chi phối tới sự phát triển mạnh mẽ của các quốc gia, hay nói cách khác là robot đang thay thế cho con người ở rất nhiều công đoạn từ trong cuộc sống đến dây chuyền sản xuất.

Trước sức ép đơn hàng giảm khoảng 10%, bởi giá nguyên liệu đầu vào và chi phí lao động tăng cao, nhiều doanh nghiệp ở Tp. Hồ Chí Minh đã mạnh dạn đầu tư các dây chuyền sản xuất với công nghệ hiện đại. Có công ty sản xuất mỹ nghệ, nơi mà có 90% công nhân đã phải nghỉ việc vì tự động hóa. Chỉ có 05 robot đã thay thế hơn 100 công nhân ở khâu tạo hình sản phẩm, không những thế, năng suất mà những con robot mang lại cao gấp 05 lần năng suất trước đây, cứ mỗi tiếng 01 robot được lập trình cho ra 500 sản phẩm, đặc biệt độ chính xác của từng sản phẩm lên tới từng mi-li-mét, đây cũng chính là lý do mà công ty đã bỏ ra vài trăm nghìn USD để đầu tư cho hệ thống này. Mặc dù chi phí ban đầu bỏ ra khá cao, nhưng khi tính toán lại giá thành và trừ khấu hao thì cuối cùng lợi nhuận của doanh nghiệp nhận được lại cao hơn sản xuất thủ công.

Ban Lãnh đạo công ty nói trên cho rằng, trước đây họ có khoảng 400 công nhân, từ khi tự động hóa dây chuyền sản xuất, số công nhân giảm xuống còn khoảng 200 người và nếu tiếp tục đầu tư vào dây chuyền sản xuất tự động hóa thì họ chỉ cần 20 người. Mặc dù mới đưa vào tự động hóa công đoạn giữ của dây chuyền sản xuất đó là tạo hình, nhưng trong thời gian tới họ tiếp tục đầu tư vào một dây chuyền khác mà khả năng tự động hóa lên đến 80%, mà hệ thống này vận hành cả những chi tiết phức tạp, đòi hỏi tính chuyên môn cao.

Theo các chuyên gia nghiên cứu, trong tương lai nhiều doanh nghiệp sản xuất của Việt Nam sẽ dần chuyển đổi công nghệ, chỉ giữ lại một số khâu buộc phải dùng lao động bằng tay. Những ngành nghề đòi hỏi độ chính xác cao và chịu đầu tư vào dây chuyền tự động hóa thì số lượng đơn hàng xuất đi ngày càng tăng lên, thậm chí có doanh nghiệp tăng lên đến 20% chỉ trong 03 tháng đầu năm.

Liệu đây có phải là cú sốc với nhiều người lao động Việt, vì việc làm của họ đã, đang và sẽ bị robot thay thế. Hiện tại, giá bình quân vào khoảng 20.000 USD/robot (khoảng 440 triệu đồng). Với mức lương bình quân của 1 công nhân châu Á là 5.300 USD/năm thì có thể đưa ra một phép tính rất đơn giản, đầu tư 1 robot bằng trả lương trong vòng 04 năm cho 1 công nhân.

Trực tổng đài - một trong những ngành nghề sẽ biến mất trong tương lai không xa
Trực tổng đài - một trong những ngành nghề sẽ biến mất trong tương lai không xa

Xu thế thay thế con người bằng robot đang diễn ra ở nhiều nước trên thế giới, nó đã khiến cho rất nhiều nghề biến mất trong thời gian thời gian qua như trực tổng đài, đại lý du lịch nữ hành, nghề lái taxi, nhân viên thu phí đường bộ…

Còn tại Việt Nam, các nghề sẽ dần biến mất trong thời gian tới có thể là nhân viên thu ngân (thanh toán bằng máy tự động, thanh toán không cần tiền mặt), những vị trí lao động giản đơn (công nhân trong các dây chuyền sản xuất)…

Nói tóm lại những loại hình lao động trong các lĩnh vực liên quan đến sản xuất, bán hàng… dễ dàng bị thay thế bởi robot trong tương lai, ngược lại những lao động trong các lĩnh vực nghiên cứu, sáng tạo, Y tế, điều dưỡng thì khó bị thay thế bởi robot.

 

P.V (tổng hợp)

 

 

.
.
.
.
.

.
.
.